ไฟไหม้ในที่ทำงาน: 5 นาทีแรกต้องทำอะไรบ้าง

อัปเดตล่าสุด: มิถุนายน 2569 · โดยทีมวิทยากร Safety Station

ทำไมต้อง 5 นาที? กฎหมายกำหนดให้เส้นทางหนีไฟต้องพาทุกคนถึงจุดปลอดภัยได้ ภายในไม่เกิน 5 นาที (กฎกระทรวงฯ 2555 ข้อ 8) เพราะหลังจากนั้นควันและความร้อน จะเพิ่มขึ้นเร็วมากจนเส้นทางที่เคยปลอดภัยอาจใช้ไม่ได้ — เพลิงไหม้ไม่ได้ให้เวลาคิด ต้องซ้อมจนเป็นอัตโนมัติเท่านั้น

นาทีที่ 0–1: พบเหตุ → แจ้งเหตุทันที

ตะโกนบอกคนรอบข้าง และกดสัญญาณแจ้งเหตุที่จุดกดใกล้ที่สุด (กฎหมายกำหนดให้อยู่ห่างจุดทำงานไม่เกิน 30 เมตร)
แจ้งหัวหน้างาน/ทีมฉุกเฉินตามผังที่ซ้อมไว้ — อย่าเสียเวลา "ไปดูก่อนค่อยบอก"
จำไว้: การแจ้งเหตุเร็ว ไม่มีต้นทุน แต่การแจ้งช้าอาจแลกด้วยทั้งอาคาร

นาทีที่ 1–2: ประเมิน — ไฟเล็กหรือไฟใหญ่?

สู้ได้ (ใช้ถังดับเพลิง) เมื่อครบทุกข้อต่อไปนี้เท่านั้น:

ไฟยังเล็ก ระดับถังขยะ/ถาดน้ำมัน ยังไม่ลามถึงเพดานหรือผนัง
มีถังดับเพลิงถูกประเภทอยู่ใกล้มือ (ดูวิธีเลือกถังให้ตรงประเภทไฟ) และคุณเคยฝึกใช้จริง
ควันยังไม่หนา หายใจได้ และทางหนีอยู่ด้านหลังคุณเสมอ — ไม่หันหลังให้ไฟปิดทางถอย

ถ้าขาดข้อใดข้อหนึ่ง → ไม่ต้องสู้ ออกทันที ปิดประตู (ไม่ล็อก) เพื่อชะลอไฟ แล้วอพยพ

นาทีที่ 2–5: อพยพให้ถึงจุดรวมพล

ใช้เส้นทางหนีไฟที่ซ้อมไว้ — ห้ามใช้ลิฟต์เด็ดขาด
มีควัน: ก้มต่ำหรือคลาน อากาศดีอยู่ระดับล่าง ใช้มือสัมผัสประตูก่อนเปิด ถ้าร้อนให้เปลี่ยนเส้นทาง
ไม่กลับไปเอาของ ไม่ว่าอะไรก็ตาม
ถึงจุดรวมพลแล้วรายงานตัวกับผู้เช็คยอดทันที — ยอดที่หายไป 1 คน คือเหตุผลที่ทีมค้นหาต้องเสี่ยงกลับเข้าอาคาร

สิ่งที่ตัดสินผลลัพธ์ ไม่ใช่โชค แต่คือการเตรียมพร้อม

ทุกขั้นตอนข้างบนพังทันทีถ้าคนหน้างานไม่เคยฝึก: ไม่รู้จุดกดสัญญาณ ไม่กล้าใช้ถัง ไม่รู้เส้นทาง ไม่รู้จุดรวมพล — กฎหมายจึงบังคับ 2 อย่างคู่กัน: อบรมดับเพลิงขั้นต้น (ลูกจ้าง ≥40% ของแต่ละหน่วยงาน, ข้อ 27) และฝึกซ้อมดับเพลิง–อพยพหนีไฟทั้งองค์กรปีละครั้ง (ข้อ 30) อ่านภาพรวมกฎหมายได้ที่สรุปกฎหมายอัคคีภัยที่นายจ้างต้องรู้

อ้างอิง: กฎกระทรวง กำหนดมาตรฐานฯ เกี่ยวกับการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555 ข้อ 8–9, 27–30 และแนวปฏิบัติที่ใช้สอนจริงในหลักสูตรของเรา · บทความนี้เป็นการสรุปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย สอบถามได้ที่ LINE @trainerinthai หรือโทร 02-328-2110